In de krap drie jaar dat het Centraal Fonds RVVZ bestaat is veel bereikt. Onze naamsbekendheid is enorm toegenomen. Men weet ons prima te vinden en de stroom aanvragen is zeer constant. Met de 5,4 miljoen euro die we jaarlijks te besteden hebben zijn we in fondsenland niet de grootste speler, maar wel één die meetelt. Op de markt van welzijn en geluk zoeken we naar de niches; we willen de hiaten opvullen die via conventionele kanalen niet worden bereikt. Daarbij zijn kwaliteit van leven en vernieuwing onze belangrijkste uitgangspunten. Laten we dat toelichten.
Kwaliteit van leven
Direct vanaf de start hebben wij een thematische aanpak gehanteerd. De eerste jaren stonden de thema's preventie en ouderenzorg centraal. De formulering van deze speerpunten is bewust aan de ruime kant gehouden om vernieuwende initiatieven niet bij voorbaat in de kiem te smoren. Vrijwel alle gehonoreerde projecten hebben een relatie met de genoemde thema's.
Vanaf 2002 zijn nieuwe speerpunten vastgesteld, te weten bevordering van zelfredzaamheid (bijvoorbeeld voor oudere, gehandicapte of chronisch zieke mensen) en secundaire preventie, dat wil zeggen: voorkomen van erger bij reeds zieke of gehandicapte mensen.
Al deze thema's gaan over de kwaliteit van leven. De vraag is hoe die kwaliteit van leven te bevorderen is, ondanks beperkingen door ziekte of handicap.
Elk mens streeft er tenslotte naar zo goed mogelijk in zijn vel te zitten.
Een mooi project is de cd-rom die Zonnehuis Beekbergen heeft ontwikkeld. In dit project stellen hulpverleners met behulp van familieleden een levensboek samen voor dementerende ouderen. Een persoonlijk fotoboek moet helpen het geheugen te activeren. Een ander sympathiek voorbeeld is de Nationale Verwenprijs die dit jaar voor het eerst is uitgereikt. Allerlei ideeën over het verwennen van zorgbehoevenden zijn gebundeld in een boekje. Het beste idee is beloond met de Verwenprijs.
Directe verbetering
De genoemde thema's zijn er ook op gericht de patiënt beter toe te rusten voor zijn rol als consument. Want al is vraagsturing in de zorg een veelbezongen thema, daarmee beschikken consumenten nog niet vanzelf over de assertiviteit die daarbij kan helpen. Aan de projecten die bij het Centraal Fonds ingediend worden zie je dat nog heel wat verbeteringen mogelijk zijn. Wij leveren daar graag een bijdrage aan.
Assertiviteit komt ook terug in verschillende jongerenprojecten die wij gehonoreerd hebben. Opkomen voor jezelf kan een preventieve bijdrage leveren aan een lichamelijk en geestelijk gezondere leefstijl. Het gaat vaak om kleinschalige, vernieuwende initiatieven.
Dat is precies waar wij graag groot in willen zijn: het ondersteunen van kleine projecten die een landelijke betekenis hebben.
Projecten die direct een bijdrage leveren aan het welzijn van of de zorg aan de patiënt hebben sterk onze voorkeur.
Wij honoreren geen alles verslindende onderzoeksprojecten waarbij de resultaten buiten het zicht van de betrokken patiënten blijven.
Dat wil overigens niet zeggen dat we grote projecten uit de weg gaan. De Doorbraak-projecten bijvoorbeeld zijn behoorlijk omvangrijk. Deze projecten zijn bij uitstek relevant voor de patiënt. De zorg wordt om de patiënt heen georganiseerd, waardoor hij sneller zorg krijgt.
Geen bureaucratie
Het Centraal Fonds RVVZ reserveert enkele procenten per jaar voor projecten in het buitenland. Afgelopen jaar hebben twee bestuursleden een bezoek gebracht aan de binnenlanden van Suriname. Het Fonds ondersteunt daar een vorm van thuiszorg, gegeven door de eigen bevolking. We hebben met eigen ogen kunnen zien dat onze bijdrage wérkelijk verschil uitmaakt. Dankzij het project ontvangen deze ziekenverzorgers-in-spé ondersteuning en scholing, meestal voor het eerst in hun leven, waardoor de zorg direct verbetert.
Het leuke van dit project is dat de financiële steun één op één ten goede komt aan de mensen in de Surinaamse dorpen. Er zit geen enkele vorm van bureaucratie of regeringsbemoeienis tussen; het geld wordt rechtstreeks besteed aan dat waarvoor het bedoeld is.
Doelgericht
Die rechtstreekse werkwijze is ons op het lijf geschreven. Het bureau van het Centraal Fonds gaat direct en praktisch te werk. De voorbereidingen voor een beslissing op een projectaanvraag verlopen redelijk snel. Vertragende commissies kennen we niet. Natuurlijk wordt wel eens een adviseur ingeschakeld, en natuurlijk raadplegen we onze stakeholders weleens. Maar ook dat gaat doelgericht en zo snel als mogelijk. We hebben ons bureau wat anders georganiseerd en de formatie iets uitgebreid. Dat schept ruimte.
De aanvankelijke achterstand is volledig ingelopen; aanvragen worden nu meestal binnen vier maanden behandeld. We zijn blij met de enthousiaste en betrokken inzet van onze medewerkers, die een belangrijke voorwaarde vormt om ons werk goed te kunnen doen. Dat geldt evenzeer voor de ondersteuning die wij nog steeds van Zorgverzekeraars Nederland mogen ontvangen.
Dankzij deze goed ingevulde randvoorwaarden hebben we nu ook de tijd voor een oriënterend gesprek, waar veel potentiële aanvragers behoefte aan blijken te hebben. In zo'n gesprek komt ontzettend veel informatie naar boven: wat wil de aanvrager met het project, welke doelstellingen en middelen zijn er, op welke termijn wil men starten en afronden, en welke financiers zijn of worden benaderd. Samen bekijken we welke weg het beste bewandeld kan worden om de projectaanvraag gehonoreerd te krijgen. Daarbij hebben wij een consultatieve functie. Als wij denken dat het project beter bij een ander fonds past verwijzen we de aanvrager door. Dat scheelt hem een onnodige omweg.
Ook voor ons werkt dit efficiënter. De aanvragen die binnenkomen zijn beter onderbouwd doordat we in het gesprek duidelijk aangeven wat wij van belang vinden en wat wel en wat niet past binnen ons beleid. Per saldo krijgen wij dus minder aanvragen binnen. Een ander resultaat van deze meer persoonlijke werkwijze is dat wij ook letterlijk een gezicht hebben gekregen binnen het veld van de zorg.
Toezicht en voorwaarden
Het toezicht door de Toetsingscommissie verloopt positief. Impliciet geeft de commissie ons daarmee te kennen dat we op de goede weg zijn. De leden van de Toetsingscommissie zijn mensen die hun sporen in de zorg en financiën ruim verdiend hebben, dus hun goedkeuring is voor ons een belangrijke steun in de rug.
Bij het indienen van een projectaanvraag horen voorwaarden. Enkele van die voorwaarden zijn dat wij willen weten wanneer een project van start gaat en of de hele financiering rond komt. Om te voorkomen dat wij het toegezegde bedrag te lang moeten reserveren, stellen we een datum vast waarop het project van start moet gaan. Anders kunnen wij niet beschikken over geld voor projecten die het ook verdienen te worden gefinancierd.
Aanvragers ontvangen van ons een brief met de toezegging van het vastgestelde bedrag, waarin uiteraard de gestelde voorwaarden staan vermeld. Het is jammer en pijnlijk te moeten vaststellen dat in 2001 in drie gevallen niet aan de voorwaarden werd voldaan, waarmee deze toezeggingen ten laste van het jaar 2001 zijn vervallen.
Strategische samenwerking
We merkten al eerder op dat we in fondsenland één van de kleinere spelers zijn. Er ontstaan steeds meer fondsen, al dan niet gevuld door loterijen. Wij bewegen ons actief in dit netwerk om te kijken met welke collega-fondsen praktisch samen te werken valt. In de toekomst kan zo'n samenwerking wellicht uitgroeien tot een strategische alliantie, zodat grotere projecten mogelijk worden. Overigens bekijken we alle projectaanvragen op eventuele overlap met andere fondsen. Als die overlap er is, overleggen we met het collega-fonds over een mogelijk gezamenlijke bijdrage.
De samenwerking met de Regionale Fondsen, die driekwart van het totale budget van de reserves beheren, zouden we willen intensiveren. We moeten kijken waar wij elkaar in de toekomst kunnen versterken, zodat uitstraling en effect van de gehonoreerde projecten zo groot mogelijk zijn.
Vernieuwing
Kwaliteit van leven en vernieuwing, daar begonnen we dit verhaal mee. Deze twee begrippen blijken dicht bij elkaar te liggen. De vernieuwende projecten die wij ondersteunen hebben vaak tot doel de kwaliteit van leven te verbeteren. Door de praktische gerichtheid waarmee ze worden opgezet en uitgevoerd slagen ze daar meestal in. Deze broodnodige vernieuwingsdrang vanuit het zorgveld stimuleren wij graag. De grenzen tussen de gebieden Care, Cure en Preventie zijn daarbij niet altijd duidelijk; juist zorgvernieuwende projecten zullen die grenzen vaak bewust overschrijden. Dat geldt ook voor de grens tussen gezondheidszorg en maatschappelijke dienstverlening. Een project over sociale contacten voor verstandelijk gehandicapten gaat niet over zorg in enge zin, maar kan toch op onze steun rekenen. Zo ook een onderwerp als deskundigheidsbevordering voor ziekenverzorgers, dat strikt genomen een verantwoordelijkheid van de werkgever is. Een extra stimulans daarvoor van onze kant kan heel positief werken en effectief zijn, omdat de patiënt er direct iets van merkt.
Gelukkig heeft het bestuur de vrijheid om dit soort afwegingen te maken en daarbij eigen, soms onverwachte prioriteiten te stellen. Dat doet zij met volle overtuiging, vanuit de ervaring dat door ons gehonoreerde projecten wérkelijk verschil maken voor de patiënt.
Om ook zelf vernieuwing te creëren is het Centraal Fonds bezig een prijsvraag te ontwikkelen. Samen met andere organisaties willen we uitwerken hoe we allerlei mensen - in het zorgveld en daarbuiten - kunnen uitdagen en stimuleren om met werkelijk baanbrekende, nieuwe en radicale voorstellen te komen. Wij hopen hier volgend jaar op terug te kunnen komen.
| «« | »» |